ปัญหาที่เจอบ่อย โจทย์ข้อเดียวกันทำไมเพื่อนตอบ +5 แต่เราตอบ −5 และช้อยส์ก็มีทั้งคู่ให้เลือก คนส่วนใหญ่แทนค่าแล้วคิดว่าเครื่องหมาย "เดี๋ยวก็ออกมาเอง" แต่ความจริงคือถ้าไม่กำหนดทิศบวกไว้ล่วงหน้า สมการจะให้คำตอบที่ขัดกันเองและตรวจสอบได้ยาก
วิธีทำ
- วาดรูปก่อนทุกครั้ง ต่อให้โจทย์ดูง่าย ไม่ต้องสวย ขอแค่มีทิศทาง
- กำหนด "ทิศบวก" ไว้ชัดเจน เขียนมุมกระดาษ เช่น "ขวา = +, ขึ้น = +"
- กำหนดทิศของทุกปริมาณตามที่เลือก: ของที่ไปทิศเดียวกับที่เลือกได้เครื่องหมาย + ตรงข้ามได้ −
- กรณีมีแรงโน้มถ่วง มักเลือก "ขึ้น = +" ทำให้ g = −9.8 หรือ −10 เสมอ
- เขียนสมการด้วยเครื่องหมายที่ใส่ไว้ล่วงหน้า แล้วแก้ตามพีชคณิต ห้าม "แอบ" เปลี่ยนเครื่องหมายกลางทาง
- แปลผลเครื่องหมายของคำตอบด้วยคำพูด: "ค่าติดลบ หมายถึงวัตถุเคลื่อนไปทางซ้าย ไม่ได้หมายความว่าผิด"
ตัวอย่าง โยนลูกบอลขึ้นจากยอดตึกสูง 20 m ด้วยความเร็ว 15 m/s ถามว่าตกถึงพื้นเมื่อไหร่ เลือก "ขึ้น = +", g = −10 m/s² สมการ: s = v0t + ½at² แทน s = −20 (เพราะพื้นอยู่ใต้จุดโยน 20 m) −20 = 15t − 5t² → 5t² − 15t − 20 = 0 → t² − 3t − 4 = 0 → t = 4 s ถ้าลืมใส่ −20 ให้ s คำตอบจะกลายเป็น t = 3 s ซึ่งผิด ถ้าตั้งทิศไว้ชัดจะเห็นทันทีว่าพื้นต้องเป็นลบ
สรุปจำง่าย วาดรูป → กำหนดทิศบวก → ใส่เครื่องหมายให้ทุกตัว → อย่าแก้เครื่องหมายกลางทาง