ปัญหาที่เจอบ่อย เจอโจทย์ยาวมีตารางค่าคงที่หรือกราฟหลายเส้น นักเรียนมักเริ่มคำนวณทุกค่าที่เห็น หรือใช้ค่าคงที่ผิดตัว (เช่น ใช้ Ka แทน Kb) ทำให้คำตอบเพี้ยนทั้งข้อ ทั้งที่จริงโจทย์ต้องการแค่ 2-3 ค่า
วิธีทำ
- อ่านบรรทัดสุดท้ายของโจทย์ก่อนเสมอ เพื่อรู้ว่าถามอะไร (หน่วยอะไร)
- ขีดเส้นใต้สิ่งที่โจทย์ให้มา แล้ววงเฉพาะค่าที่ "เกี่ยวกับคำถาม" เช่น ถาม pH ก็วงเฉพาะ Ka กับความเข้มข้น
- ปล่อยค่าอื่นที่ไม่เกี่ยวไว้ก่อน — โดยเฉพาะค่าคงที่ที่ให้มาเพื่อลวง
- เขียนสูตรที่ต้องใช้ 1 บรรทัด แล้วเช็กว่าตัวแปรครบทุกตัวหรือยัง
- ถ้ามีกราฟ ให้ดูจุดตัดแกน/ความชันก่อน เพราะมักเป็นค่าที่โจทย์อยากให้อ่าน ไม่ใช่จุดกลางกราฟ
ตัวอย่าง โจทย์: สาร HA 0.1 M มี Ka = 1.8×10⁻⁵ จงหา pH (ให้ Kb ของน้ำ = 1.0×10⁻¹⁴, มวลโมลาร์ HA = 60)
- คำถามคือ pH → ต้องใช้ Ka กับ C เท่านั้น
- Kb น้ำ และมวลโมลาร์ เป็นข้อมูลลวง ไม่ต้องใช้
- [H⁺] = √(Ka·C) = √(1.8×10⁻⁶) ≈ 1.34×10⁻³ → pH ≈ 2.87
ถ้าเผลอใช้ Kb จะได้คำตอบคนละเรื่อง
สรุปจำง่าย "อ่านคำถามก่อน อ่านข้อมูลทีหลัง" — ข้อมูลเกินมาคือกับดัก ไม่ใช่ของขวัญ