ปัญหาที่เจอบ่อย นักเรียนส่วนใหญ่ตื่นเต้นจนลืมตรวจสอบหน่วยของตัวเลขในโจทย์ เช่น โจทย์ให้มวลเป็นกรัม แต่ต้องการคำตอบเป็นโมล หรือให้ปริมาตรเป็น mL แต่สูตรต้องใช้เป็น L ทำให้คำตอบผิดทั้งข้อแม้จะคิดวิธีถูก
วิธีทำ
- วาดสามเหลี่ยมความสัมพันธ์ลงบนกระดาษทดทันทีที่เริ่มข้อสอบ — ด้านบนคือ mol (โมล), มุมซ้ายล่างคือ mass (g), มุมขวาล่างคือ volume (L) หรือจำนวนอนุภาค
- อ่านโจทย์แล้วขีดเส้นใต้ตัวเลขทุกตัว พร้อมเขียนหน่วยกำกับไว้ข้างๆ
- ตรวจสอบว่าทุกหน่วยตรงกับที่สามเหลี่ยมต้องการหรือไม่ ถ้า m = 500 mg ให้แปลงเป็น 0.5 g ก่อน; ถ้า V = 50 mL ให้แปลงเป็น 0.05 L
- ถ้าต้องการหา mol ให้เอานิ้วปิด mol ในสามเหลี่ยม จะเห็นว่าต้องใช้ m/M (มวล/มวลโมเลกุล) หรือ V/22.4 (ที่ STP)
- ถ้าต้องการหาอย่างอื่น เช่น มวล ให้ปิด mass แล้วดูว่า mol × M
ตัวอย่าง โจทย์: "จงหาจำนวนโมลของ CO₂ 88 กรัม (C=12, O=16)"
- เขียนสามเหลี่ยม: mol บน, mass ซ้ายล่าง
- ปิด mol → ต้องใช้ mass/M
- หา M ของ CO₂ = 12 + (16×2) = 44 g/mol
- mol = 88/44 = 2 mol ✅
โจทย์ต่อเนื่อง: "ที่ STP ก๊าซ CO₂ 88 กรัมจะมีปริมาตรกี่ลิตร"
- ใช้ mol ที่ได้ = 2 mol
- ปิด volume ในสามเหลี่ยม → mol × 22.4
- V = 2 × 22.4 = 44.8 L ✅
สรุปจำง่าย "สามเหลี่ยม mol ไว้บน — ปิดตรงที่อยากได้ แล้วดูเพื่อนสองตัวล่าง ทำคณิตตามที่เห็น"