ปัญหาที่เจอบ่อย ข้อสอบกฎหมายและรัฐธรรมนูญมักใช้คำปฏิเสธและคำกำกับเพื่อหลอก เช่น 'ข้อใดไม่ใช่สิทธิของประชาชน' หรือ 'ข้อใดถูกต้องที่สุด' ผู้เรียนที่อ่านโจทย์เพียงรอบเดียวแบบกวาดสายตามักติดกับคำว่า 'ไม่' ที่อ่านข้ามไป โดยตอบตัวเลือกที่ 'เป็นสิทธิ' ทั้งที่โจทย์ถาม 'สิ่งที่ไม่ใช่สิทธิ' ทำให้เสียคะแนนง่ายแม้รู้เนื้อหาดี
วิธีทำ
- อ่านโจทย์รอบที่ 1 แบบเร็ว โดยใช้ปากกาวง 'คำบังคับ' ให้เจอ 3 ประเภท: คำปฏิเสธ (ไม่, ไม่ใช่, ยกเว้น, เว้นแต่) / คำเลือกขอบเขต (ถูกต้องที่สุด, ผิดที่สุด, ครอบคลุม) / คำกำกับเวลาและความถี่ (ทุกครั้ง, เสมอ, ไม่เคย, โดยปกติ)
- วงหรือเน้นคำบังคับนั้นไว้ แล้วถามตัวเอง 'โจทย์ต้องการให้ฉันหาแบบไหน' ก่อนดูตัวเลือก
- อ่านโจทย์รอบที่ 2 อย่างช้า ๆ เพื่อจับ 'หัวเรื่อง' ว่าเกี่ยวข้องกับสิทธิ/หน้าที่/กระบวนการยุติธรรม หรือบทบัญญัติใดของรัฐธรรมนูญ
- เมื่ออ่านตัวเลือก ให้เช็กทุกตัวว่าขัดกับคำบังคับที่วงไว้หรือไม่ เช่น ถ้าโจทย์ถาม 'ไม่ใช่' ตัวเลือกที่ถูกต้องคือตัวที่ขัดกับหลักกฎหมาย
- คำว่า 'เสมอ/ทุกครั้ง/ไม่เคย' มักเป็นจุดอ่อนของตัวเลือกหลอก เพราะกฎหมายส่วนใหญ่มีข้อยกเว้น จึงตัดตัวที่ใช้คำเด็ดขาดเกินไป
ตัวอย่าง ข้อสอบจำลอง: 'ข้อใดไม่ใช่สิทธิตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย?' - ก. สิทธิในการได้รับการศึกษา - ข. สิทธิในการรวมตัวตั้งพรรคการเมือง - ค. สิทธิในการเลือกปฏิบัติโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร (ติดกับ ให้เลือกข้อนี้) - ง. สิทธิในการเสนอเรื่องราวร้องทุกข์ หลายคนอ่านข้ามคำว่า 'ไม่' แล้วตอบ ก ซึ่งเป็นสิทธิจริง แต่คำตอบที่ถูกคือ ค เพราะการเลือกปฏิบัติโดยไม่มีเหตุผลอันสมควรเป็นสิ่งที่กฎหมายห้าม ไม่ใช่สิทธิที่ประชาชนพึงได้รับ
สรุปจำง่าย อ่าน 2 รอบเสมอ: รอบแรกวงคำบังคับ (ไม่/ยกเว้น/ถูกที่สุด) → รอบสองจับหัวเรื่อง → เช็กตัวเลือกกับคำที่วงไว้ → ระวังคำเด็ดขาดอย่าง 'เสมอ/ทุกครั้ง' เพราะกฎหมายมีข้อยกเว้นเกือบตลอด