ปัญหาที่เจอบ่อย
ข้อสอบสังคมศึกษามักเต็มไปด้วยตัวเลือกที่ฟังดู "เข้าท่า" แต่จริงๆ เป็นกับดัก คำตอบที่ถูกในวิชาสังคมฯ แทบจะไม่ใช้คำแบบสุดโต่ง (absolutes) เช่น เสมอ, ทุกครั้ง, ไม่เคย, ทุกแห่ง, 100% เพราะสังคมเป็นศาสตร์ที่ซับซ้อนและมีข้อยกเว้นเสมอ ผู้ที่ออกข้อสอบจึงมักแอบใส่คำเหล่านี้ในช้อยที่ต้องการให้ตัดทิ้ง นักเรียนที่ไม่ได้สังเกตมักโดนหลอกให้เลือกตัวเลือกที่ถูกผสมระหว่างความจริงกับคำสุดโต่ง
วิธีทำ
- เมื่ออ่านช้อยแต่ละข้อ ให้มองหาคำสุดโต่งในภาษาไทย: เสมอ, ทุกครั้ง, ไม่เคย, ทุกแห่ง, ทั้งหมด, 100%, น้อยที่สุด, มากที่สุด, ต้อง, ห้ามเด็ดขาด, ไม่มีทาง
- ถ้าพบคำเหล่านี้ ให้ตั้งคำถามในใจทันทีว่า "จริงหรือที่มันเกิดแบบนี้ทุกครั้ง/ไม่เคยเลย?"
- หาเหตุผลหรือตัวอย่างที่ขัดแย้งมา 1 ตัวอย่าง ถ้าหาได้ = ตัดช้อยนั้นทิ้งได้เลย
- ทำแบบนี้กับทุกช้อยจนเหลือตัวเลือกที่ "พอจะเป็นไปได้" แล้วค่อยเปรียบเทียบรายละเอียด
- ใช้เทคนิคนี้กับช้อยที่ดูยากหรือไม่แน่ใจ เพื่อเพิ่มโอกาสรอด
ตัวอย่าง
ข้อสอบถามว่า "ข้อใดเป็นลักษณะของระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม" ช้อย ก. ว่า "รัฐต้องควบคุมราคาสินค้าทุกชนิด" — เจอคำว่า "ทุกชนิด" ซึ่งเป็นคำสุดโต่ง เพราะทุนนิยมเปิดให้กลไกตลาดกำหนดราคา ตัดทิ้งทันที ช้อย ข. ว่า "เอกชนมีสิทธิ์เป็นเจ้าของปัจจัยการผลิตเสมอ" — มีคำว่า "เสมอ" ซึ่งจริงๆ เอกชนก็มีสิทธิ์เป็นเจ้าของในทุนนิยมเกือบตลอด แต่ยังมีรัฐวิสาหกิจปนอยู่บ้าง เลยตัดทิ้งได้เช่นกัน เหลือช้อย ค. ที่ใช้ภาษากลางๆ ว่า "ราคาสินค้าถูกกำหนดโดยอุปสงค์และอุปทานเป็นหลัก" ซึ่งเป็นคำตอบที่ถูก
สรุปจำง่าย
เจอ "เสมอ-ทุกครั้ง-100%" ให้คิดก่อนเสมอ ถ้าขัดแย้งได้สักตัวอย่าง = ตัดทิ้งแล้วเดินหน้าต่อ