ปัญหาที่เจอบ่อย
โจทย์ฟิสิกส์เรื่องการเคลื่อนที่ในข้อสอบเตรียมทหารมักเป็นแนวคำนวณหาค่าใดค่าหนึ่งจากตัวแปรสองตัวที่กำหนดให้ ผู้สอบส่วนใหญ่เสียเวลาจำสูตรแยกกันสามสูตร (v = s/t, s = vt, t = s/v) และมักสลับสูตรหรือแทนค่าผิดในห้องสอบที่มีความกดดันสูง
วิธีทำ
- วาดรูปสามเหลี่ยมด้านเท่าโดยให้เส้นนอนแบ่งครึ่งสามเหลี่ยมเป็นสองส่วน
- เขียน "s" (ระยะทาง) ไว้ที่มุมบนของสามเหลี่ยม
- เขียน "v" (ความเร็ว) ไว้ที่มุมล่างซ้าย และ "t" (เวลา) ไว้ที่มุมล่างขวา
- ใช้กำปั้นปิดตัวแปรที่โจทย์ถาม — ค่าที่เหลือในสามเหลี่ยมคือวิธีคำนวณ:
- ถ้าปิด s → เหลือ v × t (คูณกัน)
- ถ้าปิด v → เหลือ s ÷ t (หาร)
- ถ้าปิด t → เหลือ s ÷ v (หาร)
- แทนค่าและคำนวณตามความสัมพันธ์ที่ได้
ตัวอย่าง
โจทย์: "รถยนต์คันหนึ่งวิ่งด้วยความเร็ว 60 กิโลเมตรต่อชั่วโมง เป็นเวลา 3 ชั่วโมง จะได้ระยะทางเท่าใด"
- ต้องการหา s → ปิด s ที่มุมบน → เหลือ v × t
- แทนค่า: 60 × 3 = 180 กิโลเมตร
โจทย์: "เครื่องบินบินเป็นระยะทาง 2,400 กิโลเมตร ด้วยความเร็ว 800 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ใช้เวลากี่ชั่วโมง"
- ต้องการหา t → ปิด t มุมล่างขวา → เหลือ s ÷ v
- แทนค่า: 2,400 ÷ 800 = 3 ชั่วโมง
สรุปจำง่าย
"ปิดตัวที่อยากรู้ คูณถ้าอยู่ข้างบน หารถ้าอยู่ข้างล่าง" — สามเหลี่ยมเดียวแทนสามสูตร ไม่ต้องจำให้ปวดหัว!
