ปัญหาที่เจอบ่อย ข้อสอบวรรณคดีไทยมักถามชื่อตัวละคร ลักษณะนิสัย หรือเหตุการณ์สำคัญ แต่เราจำเนื้อเรื่องไม่ได้ทั้งหมด โดยเฉพาะวรรณคดีเรื่องยาวๆ หรือที่เรียนมานานแล้ว
วิธีทำ
- ตะลึงที่ 1: ชื่อเรื่อง — อ่านชื่อวรรณคดีที่โจทย์ให้มา ถ้าเป็นโคลน/กลอน ให้ดูชื่อเรื่อง + ผู้แต่ง (เช่น 'นิราศภูเขาทอง' — พระสุนทรโวหาร — เกี่ยวกับการเดินทาง) ถ้าไม่รู้ให้เดาจากชื่อ: 'ขุนช้างขุนแผน' → เกี่ยวกับชาย 2 คน, 'พระอภัยมณี' → พระเอกเดินทางผจญภัย
- ตะลึงที่ 2: คำประพันธ์ — ดูว่าแต่งด้วยคำประพันธ์แบบไหน:
- กลอนสุภาพ (8-9 คำ/วรรค) = มักเป็นนิทาน/นิราศ/เรื่องเล่า
- โคลงสี่สุภาพ = เนื้อหาเป็นทางการ, คำสอน, โศกนาฏกรรม
- ฉันท์ = เรื่องของกษัตริย์/ศาสนา, สูงส่ง
- กาพย์ = มักมีเนื้อหากลางๆ ไม่เคร่งเครียด
- ตะลึงที่ 3: ยุคสมัย —
- สมัยอยุธยา → 'ลิลิตพระลอ','สมุทรโฆษคำฉันท์'
- สมัยธนบุรี → 'รามเกียรติ์' (บางตอน)
- สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น → 'ขุนช้างขุนแผน','พระอภัยมณี'
- สมัยรัชกาลที่ 6 เป็นต้นไป → เรื่องร่วมสมัยมากขึ้น
- รวม 3 ตะลึงก็จะเดาลักษณะเนื้อหาและแนวคำตอบได้ โดยไม่ต้องท่องจำ
ตัวอย่าง โจทย์: "จากวรรณคดีต่อไปนี้ ตัวละครใดมีบทบาทสำคัญต่อการดำเนินเรื่อง 'พระอภัยมณี' "
ใช้ 3 ตะลึง:
- ชื่อ 'พระอภัยมณี' — พระเอก เป็นโอรสที่หนีออกจากบ้าน
- คำประพันธ์ — กลอนสุภาพ → เป็นนิทานผจญภัยยาว
- ยุค — รัตนโกสินทร์ตอนต้น → มีการผสมผสานเวทมนตร์
→ เดาได้ว่าตัวละครสำคัญน่าจะเป็น 'นางผีเสื้อสมุทร' หรือ 'สินสมุทร' ไม่ใช่ตัวประกอบที่เพิ่งโผล่ตอนท้าย
สรุปจำง่าย ชื่อเรื่อง + กลอน/โคลง + ยุคสมัย = รู้แนวเนื้อเรื่อง ไม่ต้องจำหมด