ปัญหาที่เจอบ่อย โจทย์ปัญหาคณิตศาสตร์ (Problem Solving) เช่น เรื่องอัตราส่วน ร้อยละ สมการ หรือโจทย์เกี่ยวกับอายุและความเร็ว มักทำให้นักเรียนม.ต้นสับสน เพราะต้องอ่านโจทย์แล้วแปลงเป็นสัญลักษณ์ทางคณิตศาสตร์เอง หลายคนอ่านแล้วไม่รู้จะเริ่มยังไง หรือดึงตัวเลขออกมาใช้ผิด
วิธีทำ ขั้นตอน "ภาษาสมการ 3 บรรทัด"
บรรทัดที่ 1: อ่าน — วงกลมตัวเลขสำคัญและคำบอกความสัมพันธ์ในโจทย์ เช่น "มากกว่า", "น้อยกว่า", "เป็นสองเท่า", "รวมกันได้", "อัตราส่วน" — เขียนลงกระดาษก่อน
บรรทัดที่ 2: หา — กำหนดตัวแปร (x, y) สำหรับสิ่งที่โจทย์ถาม และสิ่งที่เกี่ยวข้อง เช่น "ให้อายุของสมชาย = x" และ "อายุของสมหญิง = x + 5"
บรรทัดที่ 3: ตั้งและแก้ — เขียนสมการจากความสัมพันธ์ในโจทย์ แล้วแก้สมการหาคำตอบ
เทคนิคเสริม: ตรวจสอบว่าคำตอบที่ได้ — นำกลับไปแทนในโจทย์ ถ้าอ่านแล้วสมจริงแสดงว่าถูก
ตัวอย่าง โจทย์: "สมชายมีเงินมากกว่าสมหญิง 120 บาท ถ้าสมชายให้สมหญิง 40 บาท สมหญิงจะมีเงินเป็น 3/4 ของสมชาย จงหาว่าเดิมสมชายมีเงินกี่บาท"
บรรทัดที่ 1: อ่าน — วงกลม "มากกว่า 120", "ให้ 40", "3/4 ของ"
บรรทัดที่ 2: หา — ให้สมชายมีเงิน = x บาท, สมหญิง = x - 120 บาท
บรรทัดที่ 3: ตั้งและแก้ — หลังจากให้เงิน: สมชาย = x - 40 สมหญิง = (x - 120) + 40 = x - 80
สมการ: (x - 80) = 3/4 (x - 40) แก้: 4(x - 80) = 3(x - 40) 4x - 320 = 3x - 120 x = 200
ตรวจ: สมชายเดิม 200 บาท สมหญิง 80 บาท — ให้ 40 เหลือสมชาย 160 สมหญิง 120 ซึ่งก็คือ 3/4 ของ 160 จริง
สรุปจำง่าย "อ่าน-หา-ตั้ง-แก้ 3 บรรทัดจบ ปัญหาคณิตไม่น่ากลัวอีกต่อไป"